logo

иқтисод

ПАХТАКОРӢ – САРЧАШМАИ РУШДИ САНОАТИ МАМЛАКАТ

Зиёд гардидани ҳаҷми маҳсулоти кишоварзӣ баробари фаровонии бозори истеъмолӣ, ҳамзамон, аз лиҳози таъмини ашёи хоми маҳаллӣ барои рушди саноати миллӣ заминаи мустаҳкам мегузорад.  Яке аз зироатҳои пурманфиат пахта мебошад, ки барои фаъолияти корхонаҳои саноатӣ, хосса пахтатозакунӣ, равғанкашиву истеҳсоли хӯроки чорво, коргоҳҳои собунпазӣ роҳи васеъ кушода, барои рушди  нассоҷиву дигар соҳаҳои саноати сабук ҳамчун ашёи хоми пурқимат нақши бориз мебозад. 
Аз он ки  рушди босуръати саноат ҳадафи чоруми стратегии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида, бо пешниҳоди Пешвои миллат солҳои 2022-2026 - Солҳои рушди саноат эълон шуд, равнақ бахшидани соҳаи кишоварзӣ, аз ҷумла пахтакорӣ, аҳамияти бузург касб намудааст. Ба кишоварзон, пеш аз ҳама, зарур аст, ки фаъолияти худро самаранок, яъне бо усули интенсивӣ ба роҳ монанд. Аммо дар соҳаи пахтакорӣ, аз ҷумла дар вилояти Хатлон - минтақаи калонтарини кишоварзии мамлакат, барои афзоиши истеҳсоли пахта ва коркарди он масъалаҳои ҳалталаб ҳанӯз ҳам зиёданд.  
Фарухиддин Набиев, сардори раёсати рустанипарварии Вазорати кишоварзии ҷумҳурӣ, гуфт, ки соли гузашта  дар вилоят 121 ҳазору 236 гектар кишти пунбадона гузаронданд, ки бинобар норасоии оби полизӣ  3 ҳазору 264 гектар кам мебошад.  
- Аз майдони умумии кишти пахта, 270 ҳазор тонна пахта  ҷамъоварӣ шуда, ҳосилнокӣ  аз ҳар гектар  ба 22 - сентнерӣ  рост меояд. Ин дар соҳаи пахтапарварӣ нишондиҳандаи хеле паст маҳсуб мешавад. Вазорат дар  якҷоягӣ бо Кумитаи давлатии идораи замин ва геодезӣ, Агентии беҳдошти замин ва обёрӣ,  олимони АИКҶТ ва ниҳодҳои масъул дурнамои кишти зироатҳои кишоварзӣ, аз ҷумла пахтаро, дар майдони 186 ҳазор гектар барои соли 2022 ба нақша гирифтаанд, ки  124 ҳазор гектари он ба вилояти Хатлон рост меояд. Айни замон дар шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ корҳои агротехникӣ ба роҳ монда шудаанд. 
Мутобиқи таҳлилу таҷрибаи бадастовардаи олимони соҳа ва деҳқонони варзидаи ҷумҳурӣ, сатҳи даромад аз кишти пахта низ яке аз масъалаҳои меҳварии рушди соҳа мебошад. Масалан, даромади соли гузашта аз пахтапарварӣ деҳқононро бовар кунонд, ки аз як гектар пахтазор даромади хуб гирифтан мумкин аст, - афзуд ӯ. 
- Дар ин давра аз сабаби боло рафтани арзиши пахта  деҳқон аз кишти он фоида дид, ки барои кишти бештари он имсол  ҳавасманд шуд. Яъне,  деҳқон вақте фоида мебинад, барои кишти дилхоҳ маҳсулот  ҳавасманд мегардад. Дар ин ҳолат, фаровонии пахта ҳамчун ашёи хом ба пешрафти  саноати сабуки кишвар мусоидат менамояд.  Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми худ ба Маҷлиси Олӣ  кишти самараноки заминҳоро зикр намуда, таъкид доштанд, ки дар масъалаи интихоби тухмии босифат диққати ҷиддӣ дода шавад, - иброз дошт Музаффар Мирзоев, муовини якуми  вазири кишоварзии мамлакат. 
Ба гуфтаи номбурда, ҳоло мутахассисон дар масъалаи боло бурдани ҳосили пахта  ва интихоби тухмиҳои баландсифат кор мебаранд, зеро имкони васеъ намудани заминҳои кишт хеле маҳдуд аст. Дар майдонҳои мавҷуда ҳосилнокиро бояд афзуд. Соли гузашта дар ноҳияи Ашт аз ҳар гектар 31 сентнер ҳосил ба даст омад.  Агар ин таҷриба дар манотиқи дигари ҷумҳурӣ ба роҳ монда шавад, зиёда аз 10 дарсад ҳаҷми истеҳсоли пахта меафзояд. Масъалаи дигари ҳалталаби бахши пахтакорӣ дастрасӣ ба нуриҳои минералист, ки ҳоло ба куллӣ воридотианд.  Якбора боло рафтани арзиши нуриҳои минералӣ дар бозорҳои ҷаҳонӣ ин сабабҳои объективӣ дорад. Масалан, корхонаҳои истеҳсолкунандаи нуриҳои минералӣ бо газ кор мекунанд ва  боло рафтани қимати газ ба боло рафтани арзиши нуриҳои минералӣ сабаб мешавад. Агар арзиши аслии нуриҳои минералӣ дар ҷаҳон гарон шавад, албатта,  таъсирашро ба маҳсулоти истеҳсолшаванда, хусусан ба пахта мегузорад, ки аксари хоҷагиҳои деҳқонӣ имкони дастрасии онро надоранд.  Аммо раванде, ки дар соли 2021 буд, яъне дар масъалаи нархи фурӯши пахта, мо бовар дорем, ки деҳқонон аз кишти он зарар намебинанд.  
Имсол аз нақшагузориҳо аён аст, ки дар баробари майдони кишти ин зироати муҳими хоҷагии халқ майдони кишти зироатҳои ғалладонагӣ низ васеътар мегардад.  Ба ин хотир, бино ба тавсияи коршиносони соҳа, аз имрӯз омилҳои фаровонҳосилӣ, аз қабили шудгори саривақтӣ, захираи тухмии босифат, киштгардонии дувоздаҳмайдонаи зироатро бояд ба нақша гирифт.
Пахта ҳамчун зироати техникӣ ба шумор рафта, дар таъмини аҳолӣ бо равған, хӯроки чорво бо кунҷора ва нах барои корхонаҳои саноатӣ  ба   рушди иқтисодиёти мамлакат мусоидат менамояд. Бинобар ин, Вазорати кишоварзӣ соли ҷорӣ дурнамои кишти пахтаро дар майдони 186 ҳазор гектар ба нақша гирифтааст.  
- Дар ҷумҳурӣ 190 ҳазор хоҷагии деҳқонӣ  фаъолият менамояд, аммо дар бахш ва идораи кишоварзии шаҳру ноҳияҳо 3 - 4 агроном фаъолият дорад,  ки ҳамаи онҳо ба тамоми хоҷагиҳо дастрас буда  наметавонанд, - изҳор намуд Фарухиддин Набиев. 
Аз ҳолати аграрӣ – саноатӣ гузаштан ба кишвари саноатӣ - аграрӣ на ба мақсади коҳиш додани соҳаи кишоварзӣ, балки рушди саноат бо истифодаи маҳсулоти худӣ аст, ки ин самараноку оқилона истифода бурдани имкониятҳои мавҷударо аз кишоварзон тақозо менамояд. 
 
Нигина РАҲМОН, 
«Ҷумҳурият»
 


Баёни ақида (0)    Санаи нашр: 11.04.2022    №: 69    Мутолиа карданд: 957
24.06.2022


Тасаллияти Ҳукумати Тоҷикистон ба мардуми Афғонистон

23.06.2022


Вохӯрии Сарвазири Тоҷикистон бо муовини директори Хазинаи байналмилалии асъор

МУЛОҚОТИ РАҶАББОЙ АҲМАДЗОДА БО СОҲИБКОРОНИ ӮЗБЕКИСТОН

Токаев Путинро шарики боэътимоди Қазоқистон медонад

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ШӮҲРАТ МУҲАММАДЗОДА: "САҲМИ СОҲИБКОРОН ДАР ОБОДОНИИ НОҲИЯ ТАВСЕА МЕЁБАД"

22.06.2022


Вазири корҳои хориҷӣ сафири Арабистони Саудиро ба ҳузур пазируфт

Лукашенко дар назди деҳқонон вазифаҳои нав гузошт

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

БОНКИ МИЛЛИИ ТОҶИКИСТОН. ТАШРИФИ ҲАЙАТИ ХБА РАВОБИТИ ДУҶОНИБАРО ТАҲКИМ МЕБАХШАД

«SOCIETY MAGAZINE». НАШРИ СИЛСИЛАМАҚОЛАҲО ДАР БОРАИ ТОҶИКИСТОН

20.06.2022


СҲШ. ДИПЛОМАТИЯИ ХАЛҚӢ БАРОИ ТАҲКИМИ ДӮСТӢ ХИДМАТ МЕКУНАД

17.06.2022


САЙЁҲӢ. ДОНИШҶӮЁНИ ТОҶИК ДАР АРАБИСТОНИ САУДӢ ТАҶРИБА МЕОМӮЗАНД

МАСТЧОҲ. БОЗДИДИ РАИСИ ВИЛОЯТ АЗ ҶАРАЁНИ КОРҲОИ ОБОДОНӢ

16.06.2022


НОҲИЯИ ФИРДАВСӢ. ГУЗОРИШ АЗ ЯК ҲАМОИШИ МУҲИМ

СҲШ. БАРГУЗОРИИ ҶАЛАСАИ ШУРОИ ҶАВОНОН ДАР ТОШКЕНТ

14.06.2022


ХОРУҒ. МУСОДИРАИ СИЛОҲУ МУҲИМОТИ ҶАНГӢ АЗ ХОНАИ ДУ САРКАРДАИ ГУРӮҲИ ҶИНОЯТӢ

Эрдоган дар нишасти НАТО ният дорад мавқеи қатъии Туркияро дар масъалаи терроризм таъкид намояд

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ДМТ. ИФТИТОҲИ БИНОИ НАВСОХТИ ДОНИШКАДАИ КОНФУТСИЙ

РОҒУН. 105 ИНШООТИ ҶАШНӢ БУНЁД МЕГАРДАД

13.06.2022


Путин ба муносибати Рӯзи Россия бар аҳамияти ваҳдат барои мардум таъкид кард

10.06.2022


30 корманди ДМТ соҳиби манзили истиқоматӣ шуд

СММ ислоҳоти сиёсӣ дар Қазоқистонро пуштибонӣ кард

ҶАҲОН ДАР ЯК САТР

ТИБ. ҲАМОИШИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ДАР ТОШКЕНТ

«ТОҶИКОН» БА ЗАБОНИ ӮЗБЕКӢ ДӮСТИИ ДУ ХАЛҚИ БАРОДАРРО ТАҲКИМ МЕБАХШАД

09.06.2022


ҶОМИ ОСИЁ – 2023

Суҳбати телефонии Путин бо Сайид Иброҳим Раисӣ

Ҷаҳон дар як сатр

ФОРУМИ ҶАВОНОН ВА КӮДАКОН

НОҲИЯИ ФИРДАВСӢ. БА ТАРБИЯИ ҲУҚУҚӢ ВА ПЕШГИРИИ ҚОНУНШИКАНӢ ТАВАҶҶУҲИ БЕШТАР ЗОҲИР МЕГАРДАД

ИФТИТОҲИ ЧАНД ИНШООТИ МУҲИМ ДАР ПОЙТАХТ

РУСТАМИ ЭМОМАЛӢ МАРК БОУМАНРО БА ҲУЗУР ПАЗИРУФТ

08.06.2022


РАШТ. УФУҚҲОИ ТОЗАИ РУШД


Дар сомонаҳои дигари Тоҷикистон хонед